Türk Edebiyatı Yazılı Dönem Edebiyatı

Yazılı Dönem Edebiyatı

– Edebiyatımızın ilk yazılı ürünleri VIII. Yy dan kalma Göktürk Yazıtları’dır.
– Türkler bu dönemde Göktürk ve Uygur alfabelerini kullanmışlardır.
– Türk edebiyatının en önemli yazılı eserleri “Orhun Yazıtları” ve “Uygur Metinleri”dir.

Orhun yazıtları

– MS 720-735 yıllarına ait yazıtlardır.
– Bilge Tonyukuk ve Yolluğ Tiğin tarafından yazılmıştır.
– Türklerin milli alfabesi olan Göktürk alfabesi ile yazılmıştır.
– Yabancı dillerin etkisinden uzak,yalın bir dil kullanılmıştır.
– Düşünceler kanıtlanmış,örnekler verilmiştir.
– Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım biçimleri kullanılmıştır.
– Söylev,anı,tarih özelliği taşır.
– Türk edebiyatının ilk söylev örnekleridir.
– Söz oyunlarından yararlanılmıştır.
– Atasözü niteliği taşıyan sözler görülür.
– “Göktürk Tarihi” konu edilir.
– Kısa cümleler vardır.
– Yinelemeler çoktur
– Aliterasyonlu sözyleyiş örnekleri vardır.
– Olaylar,gerçekçi bir gözle,somutlayıcı olarak sergilenir.
– Yazıtların ilki MS 720 yılında Bilge Tonyukuk tarafından yazılmış ve diktirilmiştir.
– İkinci ve üçüncü yazıtlar Yolluğ Tiğin tarafından yazılmıştır.
– MS 732 yılında Kültügün adına,MS 735 yılında da Bilge Kağan adına dikilmiştir.
– Orhun yazıtları ilk kez 1893 yılında Danimarkalı Thomsen tarafından okunmuştur.

Uygur metinleri

– Uygur alfabesi kullanılmıştır.
– Türeyiş ve Göç destanları vardır.
– Din ağırlıklı metinlerdir.
– Budha ve Mani dininin esaslarını anlatır.
– Moğolca Türkçe eski Tufan şarkıları yer almaktadır.
– Uygurların tıp bilgisine ve hukukuna özgü metinler de vardır.
– Uygur alfabesi 14-18 harften oluşur.
– En önemli eserleri;
* Altın Yaruk
* Sekiz Yükmek
* Irk Bitig
* Bögü Han’ın Mani Rahipleri ile Konuşması
* Kalyanamkara ve Papamkara Hikayesi

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.